Văn hoá ẩm thực

Ở đâu mà chẳng biết ta
Ta là Kẻ Láng vốn nhà trồng rau
Rau thơm, rau húng, rau mùi
Thì là, cải cúc, đủ mùi hành hoa.

Láng là tên Nôm của xã Yên Lăng một làng cổ bên thành Thăng Long xưa. Sử sách còn ghi năm Đại Tự thứ năm (1362), vua Trần Dụ Tông đã đưa gia nô ra Láng khai khẩn đất đai bên bờ sông Tô Lịch, trồng rau thơm hành tỏi để dùng trong cung cấm và đặt tên nơi đây là Vườn tỏi. Từ đó các loại rau thơm của Láng đã trở thành một thức tinh tuế trong văn hoá ăn uống của cả vùng Bắc bộ:

Vải Quang, Húng Láng, Ngổ Đầm
Cá rô Đầm Sét, sâm cầm Hồ Tây.

Húng Láng ăn rất thơm. Hương thơm dịu mát, thoang thoảng, vị không cay (cọng rau húng ấy trồng ở đất khác lại có lá to, cọng dầy, mùi thơm hăng hắc và cay). Húng Láng có 3 loại: Húng thơm màu tía, ngọn lá nhỏ, ăn kèm với rau sống và các món ăn khác, tạo một hương vị hấp dẫn đến nỗi người ăn chỉ muốn nhấm nháp từng cánh lá nhỏ để cảm nhận cái ngon, cái thơm của đất trời ban tặng. Ngoài ra còn có húng dũi, húng dồi, ăn với lòng lợn, tiết canh, thịt cầy. Nhưng dân Hà Nội mê nhất húng thơm vì đi với món ăn nào nó cũng dậy hương thơm, thứ hương tinh khiết của đất kinh kỳ không nơi nào có được.

Trên bát phở, đĩa thức ăn, điểm một vài nhánh thơm Láng cọng tía, lá xanh, thơm man mác, hấp dẫn khứu giác, vị giác. Mùi thơm của gia vị, màu xanh mơ màng của lá rau và vẻ dịu dàng, hiền thảo của cô gái làng Láng gánh rau đi chợ Đồng Xuân, đã làm say lòng bao thực khách:

Ở đâu thơm húng, thơm hành
Có về làng Láng cho anh theo cùng
Theo ai vai gánh vai gồng
Rau xanh níu gót bông hồng sông Tô.

Ngày nay, tôi vẫn bắt gặp "những bông hồng sông Tô" bên luống rau hay quẩy rau ra chợ bán bằng đôi quang song tám dẻ. Nhưng có điều, đất trồng gia vị đã thu hẹp chỉ còn 20% diện tích. Láng là một làng cổ có nhiều di tích được xây dựng đã tới 1000 năm, trải qua các triều đại Lý-Trần-Lê... cần được giữ gìn, vừa để trồng một thứ rau thơm hiếm có, vừa để người đời sau tìm về chiêm ngưỡng những giá trị văn hoá-lịch sử của cha ông. Văn hoá cội nguồn dân tộc chính là đây, kinh tế du lịch cũng là đây.

[Ẩm thực. NauNgon.com]

Back