Chọn gà cúng vừa ngon, vừa đẹp.
Gà cúng đẹp mắt
Theo ông Nguyễn Xuân Dương, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT), thịt gà trong nước đủ phục vụ nhu cầu Tết Nguyên đán Quý Tỵ. Riêng với thị trường Hà Nội sẽ có thêm 5 triệu con gà đồi Yên Thế chuyển từ Bắc Giang về vào thời điểm trước và sau Tết. Tuy nhiên, hiện giá gà đồi Yên Thế đắt hơn 2 lần giá xuất bán (giá tại chuồng là 70.000 - 80.000 đ/kg, giá bán hiện nay là 120 – 140.000 đ/kg do qua khâu vận chuyển trung gian).
Gà đồi Yên Thế có 2 giống chính là Ri Lai và Mía Lai, mã đẹp, chất lượng thịt thơm ngon. Bên cạnh gà đồi Yên Thế có “thiên hạ đệ nhất” gà Móng có danh trong Sách Đỏ Việt Nam (nguồn từ xã Tiên Phong, Duy Tiên, Hà Nam). Gà Móng thịt thể trọng lớn (mái thịt 2,5 - 3 kilogram , trống thịt 4 - 5 kilogram ) chất lượng thịt thơm ngon, giá 130.000 - 150.000đ/kg.
Theo chị Đặng Thị Yến, chuyên bán gà ở chợ Bưởi (Hà Nội), dâng cúng dịp Tết thường là gà trống tơ, có trọng lượng từ 1,2 - 1,7 kilogram . Mào của gà trống phải đỏ tươi, nhú cao đều, lông mượt, nhanh nhẹn, da căng vàng, ức đầy, chân nhỏ, vàng. Với gà trống thiến nên chọn con béo, chân nhỏ, cựa ngắn, ức và bụng đầy, nhỏ xương, nhiều thịt, mềm. Gà này nấu gì cũng ngon, nhưng nhiều xương và thường to quá, bày cúng không đẹp.
Nếu phải cúng gà mái thì nên dùng gà mái tơ, gà giò. Chọn con mào đỏ tươi, chân vàng, lông mượt là gà khỏe, bấm nhẹ phía dưới ức thấy xương mềm, ức đầy là gà non, vạch nhẹ lông ra thấy da ấm, mềm, mỏng. Khi mua gà về nên cắt dây trói, thả 2-3 giờ để máu không tụ ở chân gà mới cắt tiết. Làm gà cúng sạch xong dùng lạt buộc cổ - cánh gà để định hình cổ vươn cao, hai cánh xoè, hai chân cài vào trong bụng.
Khi luộc gà cúng bạn phải cẩn thận kẻo rách da sẽ xấu. Để không bị rách da, bạn nên dùng nồi sâu lòng, đổ nước ngập gà và nấu nóng khoảng 50 độ C thì cho muối, gừng, hành đập giập vào (như thế sẽ hạn chế nước từ thịt gà tiết ra và giữ thịt gà ngọt, thơm). Đun lửa vừa, khi sôi thì giảm lửa để ở mức sôi lăn tăn. Khi gà nổi lên cùng nhiều váng béo thì xiên thử tăm vào đùi, nếu không thấy nước đỏ chảy ra là gà đã chín. Vớt gà ra nhúng ngay vào nước sôi để nguội để làm sạch da gà.
Vì gà cúng để lâu nên hay bị khô, nhăn da nên cần xoa thêm chút mỡ gà trước khi bày vào đĩa. Mỏ gà cài bông hoa hồng đỏ. Nên bày thêm đĩa muối tiêu, chanh ớt, lá chanh thái chỉ bên cạnh cho đẹp.
Gà thịt thơm ngon
Khi cúng thì chọn gà trống tơ nhưng khi ăn thì bạn nên chọn gà mái tơ thịt sẽ thơm và ngon hơn. Bạn nên chọn những cô gà có bộ lông mượt, nhanh nhẹn, mào gà đỏ tươi, mắt linh hoạt, mỏ gà bén nhọn, chân gà thẳng, nhỏ và vàng bóng đều. Vạch lông ra thấy da gà mỏng, mềm bóng bẩy, có thể nhìn thấy tia máu ở dưới cánh gà, hậu môn hồng hào, co bóp tốt, không ướt. Gà mái ngon nhất là gái mái tơ gần đẻ, hậu môn nhỏ. Bạn không nên chọn gà mái già vì thịt dai, không ngon.
Nếu mua gà mổ sẵn chọn con săn chắc, nhỏ gọn, không quá mỡ màng, ức hẹp, thịt nhìn tươi, không có mùi hôi (hoặc mùi kháng sinh). Da gà không có vết bầm tím hoặc tụ máu. Lưu ý chọn con da mỏng, có màu vàng nhạt tự nhiên (trừ ức, cánh, lưng vàng đậm).
Mua gà làm sẵn Lưu ý tránh con da vàng đều, đậm vì có thể bị nhuộm bột sắt. Nếu ấn vào đùi và lườn gà thấy căng bóng bất thường hoặc nhão cũng không nên mua. Nên cầm chân gà dốc ngược lên, nếu bị biến dạng là gà đã bị bơm nước pha hàn the. Nếu thấy gà có chấm đỏ nhỏ dưới cánh, xung quanh vết nước phồng lên có màu đen là dấu hiệu đã bị bơm nước. Cũng không nên chọn gà có da màu đen sạm (vì đã chết trước khi mổ). Tốt nhất nên mua gà về tự làm hoặc thuê làm thịt gà ngay tại chợ.
Nhận diện gà bệnh, gà thải
Tránh mua con mào tái tím, ủ rũ, mỏ chảy nước, diều căng cứng, mắt lờ đờ, cánh xệ, đầu chúi, da nhăn nheo, gầy, lông xơ xác, chân lạnh, hậu môn trắng bệt hoặc đỏ… là gà bệnh.
Gà thải có lông gà màu nâu, hậu môn rộng (do đẻ nhiều), thân bé, da trắng, mỏng và trong, thường trụi lông ở cổ và đuôi, lông xơ xác. Gà mái vẫn có mào gà dài như gà trống, chân hơi ngắn.
Gà siêu trứng da trắng hoặc vàng toàn thân (có thể do nhuộm thuốc màu độc hại). Nếu da gà có màu vàng mà lớp mỡ bên trong trắng thì đó là gà được nhuộm hóa chất.
Hà Dương
Tổng hợp & BT: Lan Chi (NauNgon.com)
